Spanhak, Alex

Gebruikersavatar
Wilco Ver.
Berichten: 190
Lid geworden op: 12 Aug 2008, 08:21
Locatie: Bemmel
Contact:

Spanhak, Alex

Berichtdoor Wilco Ver. » 18 Mar 2012, 15:24

Spanhak, Alex J.H.; Eerste luitenant van het wapen der infanterie 13 Infanterie bataljon Luchtmobiele Brigade
KB 7 okotber 2009

"De eerste luitenant Alex Spanhak heeft blijk gegeven van buitengewoon moedig en doordacht optreden en een grote mate van zelfopoffering. Dit alles met grote persoonlijke risico’s. Toen een aantal collega´s in een benarde positie zaten heeft hij, in de wetenschap dat hij veel sneller ter plaatse kon zijn dan de Quick Reaction Force (QRF) uit Kamp Hadrian, zelfstandig en op eigen initiatief een QRF op kamp Volendam geformeerd en is eropuit getrokken om de collega’s te helpen.
Op de locatie aangekomen heeft hij onder zwaar vuur van Opposing Militant Forces geprobeerd de geraakte soldaat der eerste klasse Tim Hoogland uit de vuurlinies weg te halen. Zich bewust van de dood van Tim Hoogland heeft hij alles eraan gedaan om het moreel van zijn eenheid tijdens het nog steeds gaande zijnde gevecht zo lang mogelijk hoog te houden. Mede door de initiatieven van Alex Spanhak was het mogelijk om de eenheid van de gesneuvelde Sld1 Hoogland met succes te kunnen ontzetten en terug te laten keren."

Gebruikersavatar
Alex
Berichten: 704
Lid geworden op: 09 Nov 2007, 17:37
Locatie: Noorwegen

Interview Alex Spanhak

Berichtdoor Alex » 05 Jun 2013, 08:19

Kapitein Alex Spanhak (36) kreeg in 2009 een dapperheidsonderscheiding, het Bronzen Kruis, omdat hij buitengewoon moedig en doordacht heeft opgetreden tijdens zijn uitzending in 2007. Nu zit hij in een re-integratietraject en praat hij over de ‘andere kant van dezelfde medaille’, want zijn uitzending naar Afghanistan leverde hem ook psychische klachten op. “Je emoties durven tonen hoort bij goed leiderschap.”

Hoe heb je de uitzendingen in Afghanistan ervaren?
“Tijdens mijn uitzending in Kabul in 2003 (ISAF-5, red.) raakte vooral kinderleed mij en het besef dat mensen elkaar vreselijke dingen aan kunnen doen. Een aantal keer was het spannend. Bijvoorbeeld toen ik uit de Patria stapte en dacht dat ik een mijn zag liggen. In een fractie van een seconde spreidde ik mijn benen en stapte ik ernaast. De Explosieven Opruimingsdienst kwam en het bleek de losse achterkant van een granaat te zijn, die half onder het zand lag. De uitzending in 2007 (Uruzgan, Battlegroup 4, red.) bestond voor mij alleen uit vechten. In de greenzone kreeg ik te maken met hinderlagen en in de woestijn lagen bermbommen. Op het kamp dacht ik veilig te zijn, maar ook daar werden we beschoten. Op een gegeven moment had ik geaccepteerd dat ik niet meer naar huis zou gaan. Angst viel van me af en ik voelde geen emoties meer. Zoiets overkomt je. Net als de psychische klachten na mijn laatste uitzending.”

Wat is precies gebeurd op 20 september 2007?
“Op de route naar Shingola-West raakte een peloton op patrouille verwikkeld in een zwaar vuurgevecht met de Taliban. Ik stond met mijn eenheid stand-by op FOB Volendam (Forward Operating Base, red.) en besloot met drie Bushmasters ondersteuning te bieden. De eenheid was door de hoge vijanddruk niet meer in staat de gewonde mee te nemen. Het ging om soldaat-1 Tim Hoogland. Beelden schoten door mijn hoofd van collega’s die door straten worden gesleept in Irak en Somalië. Wij zouden Tim hoe dan ook meenemen. Stapvoets reden we naar de plek waar hij zou liggen, terwijl we volop onder vuur lagen, van onder andere mortieren. Ik besloot dat ik degene moest zijn die Tim zou gaan halen. De rest was druk bezig met het gevecht en de AMV’er (Algemeen Militair Verzorger, red.) was de enige verpleegkundige en dus een schaars middel. Tim lag ongeveer tien meter bij me vandaan. Onder zwaar vijandelijk vuur is dat best een afstand om te overbruggen. Toen ik bij hem aankwam zag ik eerst heel veel bloed. Later besefte ik dat hij was overleden, maar hij moest natuurlijk geborgen worden. Tim was een man van negentig kilo. Ik kreeg hem niet gelijk weg. Samen met sergeant-1 René Neef hebben we hem toen naar de Bushmaster gesleept.”

Hoe was het om na zulke ervaringen in Nederland terug te komen?
“Ik had niet door dat het eigenlijk heel slecht ging. Er zat boosheid en schuldgevoel in me en ik wist niet wat ik ermee moest. In december 2007 kwam ik terug van uitzending. Maart 2008 ging ik weer aan het werk als cursusleider bij de Vaktechnische Opleiding van de infanterie. Het was een rustige functie. Tijd om na te denken.”

Was het moeilijk om jonge infanteristen op te leiden na die heftige periode in Afghanistan?
“Als je als jonge vaandrig besluit infanterist te worden, dan moet je van goede huize komen. Vaak vond ik ze minder geschikt, omdat ik wist in welke situaties ze terecht konden komen.”

Legde je de lat niet te hoog voor mensen die zich nog aan het ontwikkelen zijn?
“Was ik niet te streng? Dat heb ik mij vaak afgevraagd. Ze staan inderdaad aan het begin van hun carrière en moeten nog veel leren. Toch denk ik niet dat ik te streng ben geweest. Ik heb het gevecht meegemaakt. Dat klinkt stoer, maar de praktijk is rauw. Ik weet wat je moet kunnen om leiding te geven in zo’n situatie. Of je écht kan functioneren onder druk, daar kom je pas achter op het moment zelf. Maar ik kan er alles aan doen om mensen op te leiden, die naar mijn mening de beste kans van slagen hebben.”

Waar merkte je aan dat jij de uitzending nog niet had verwerkt?
“Tijdens uitzending stroomt de adrenaline door je lichaam. Je leeft. Dat geeft zo’n kick. Als je terug komt in Nederland vind je die spanning niet op het kantoor, dus ga je op zoek naar dat gevoel. Veel mensen gaan daarom bijvoorbeeld overmatig sporten of ontwikkelen ander extreem gedrag. Wanneer ik had gedronken, werd ik agressiever dan normaal. Ik kon moeilijk maat houden. Daarnaast had ik dertien verschillende lichamelijke klachten, maar geen idee dat het kwam door mentale problemen. Alles in mijn lichaam deed pijn. Op een ochtend zei mijn vriendin: ‘En nu ga je niet meer naar je werk. Je blijft thuis.’ Ik lag opgerold in bed, verstijfd van de kramp. Ziek melden was de enige optie. Toen begon de ellende, omdat ik moest toegeven dat ik ziek was.”

Waarom was dat moeilijk?
“Ik kon het niet aan mezelf verkopen dat ik een dapperheidsonderscheiding had gekregen en nu ziek thuis zat. Blijkbaar was ik toch niet in staat om met stress om te gaan. Mijn mannelijkheid was weg. Ik schaamde me en durfde niet meer naar de kazerne om mijn collega’s onder ogen te komen. Ik voelde me een mietje.”

Je hebt in 2009 het Bronzen Kruis gekregen, vanwege je bijzonder moedige optreden. Hoe kun je jezelf dan zo veroordelen?
“Wat ik toen heb gedaan, vond ik niet bijzonder. Ik deed gewoon mijn werk. Toen ik de onderscheiding kreeg uitgereikt, zaten de ouders van Tim in de zaal. Ik voelde me schuldig, want zij waren hun zoon verloren en ik kreeg het Bronzen Kruis. Ik kon de onderscheiding en de ellende niet los van elkaar zien. Vervolgens heb ik mentaal een harde klap gekregen. Zachtjes uitgedrukt. Daar schaamde ik me voor.”

Ben je toen naar een psycholoog gegaan?
“De drempel om naar een psycholoog te gaan is sky high. Echte kerels kletsen niet, dat beeld heerst onder infanteristen. In 2011 moest ik vanwege mijn psychische klachten naar de bedrijfsarts. Ik was doodsbang. Eenmaal daar bleek zij ook in Deh Rawod te zijn geweest. Ze wist waar het over ging. Dat was een enorme opluchting. Iemand begreep mij. Vertrouwen en begrip zijn in zo’n situatie belangrijk. Het heeft lang geduurd, maar nu durf ik toe te geven wat de uitzending met me heeft gedaan. Naar een psycholoog stappen als het niet meer gaat, dat is pas moedig. Dat is de boodschap die ik aan iedereen wil meegeven. Misschien ben je na drie gespreken al klaar.”

Blijf je voor Defensie werken?
“Ik heb oorlog gezien en dat wil ik niet meer meemaken. Op dit moment zit ik in het herkeuringtraject en ben ik benieuwd wat de uitslag gaat worden, waarschijnlijk uitzendongeschikt. Daarom draag ik nu bewust burgerkleding, om te laten zien dat ik ziek ben. Dat zie je niet aan de buitenkant. Ik voel me niet meer korporaal, luitenant of kapitein. Ik ben Alex. Binnen de landmacht wil ik aan de slag als burger psychotherapeut, daar volg ik nu een opleiding voor. Ik ben een ervaringsdeskundige, omdat ik zelf uitzendingen heb gedraaid en psychische klachten daarvan heb ondervonden. De militairen die voor deze organisatie werken, zijn zulke fijne mensen. Die wil ik helpen. Op dit moment ben ik tijdelijk tewerkgesteld bij Dienstencentrum Re-integratie Defensie en ga ik aan de slag als coach om collega’s met psychische klachten te
begeleiden in hun re-integratie traject.”

Zou je nu nog kunnen werven voor de krijgsmacht?
“Als je zoiets vraagt denk ik gelijk ‘nee’, maar dan zou ik liegen. De landmacht is een mooi bedrijf. Ik snap dat jongens en meiden dit willen. Het was ook mijn jongensdroom. Ik heb met fantastische mensen samengewerkt en geweldige oefeningen gedraaid in Nederland en daar buiten. Ik wil alleen iedereen bewust maken van de andere kant van dezelfde medaille. Als je voor dit bedrijf wilt werken, dan moet je daar heel goed over nadenken. Militair moet je zijn, niet spelen. Dat geldt ook voor leiderschap. Ik vind dat je altijd voorbeeldgedrag moet vertonen, omdat het in je karakter zit. Als leiders een spelletje spelen, dan prikken de manschappen daar doorheen. Je emotie durven tonen, hoort daar ook bij. Laten we stoppen met geforceerd stoer doen en gewoon met elkaar praten.”

Hoe gaat het nu met je?
“In de zomer van 2012 ging ik naar een reünie van mijn team uit Afghanistan. ‘Je bent nog steeds Alex, al heb je PTSS (posttraumatische stressstoornis, red.)’, zeiden ze tegen me. Dat deed me goed. Ik had het nodig dat te horen. Nu draag ik het Bronzen Kruis voor alle mannen en vrouwen van het team en Tim is erbij. Wij hebben het allemaal verdiend.”

Bron: Landmacht nr. 3, mei 2013
In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister - Goethe


Terug naar “Bronzen Kruis”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast